Droneshow ter gelegenheid van de nationale feestdag: antwoorden op al uw vragen

Werking, veiligheid, milieu-impact, budget: een uitgebreid overzicht van de drone-shows bij dit ‘vuurwerk 2.0’ dat de nationale feestdag in een nieuw jasje steekt.

De afgelopen jaren hebt u ongetwijfeld gezien dat lichtshows met drones het traditionele vuurwerk op de nationale feestdag hebben vervangen of aangevuld. Honderden drones die boven de stad een vlag, een wapen of een boodschap tekenen: het is een fenomeen dat zowel fascineert als intrigeert.

Deze opmars is geen toeval. Tussen de periodes van droogte die de prefecturen ertoe aanzetten vuurwerk te verbieden, de wens van gemeenten om hun milieu-impact te verminderen en de behoefte om iets nieuws aan te bieden, hebben deze shows een vaste plaats in het landschap veroverd.

Hoe werken ze eigenlijk? Zijn ze veilig? Zijn ze echt milieuvriendelijker? En tegen welke prijs?

Hier vindt u de antwoorden op al uw vragen.

1. Wat is een drone-show eigenlijk precies?

Een lichtshow met drones bestaat uit een vloot van kleine drones die zijn uitgerust met leds en die gecoördineerd vliegen om vormen, boodschappen en animaties in de lucht te tekenen. Elke drone gedraagt zich als een pixel: met honderden of zelfs duizenden drones samen vormen ze driedimensionale beelden die tot op honderden meters afstand zichtbaar zijn.

In tegenstelling tot vuurwerk, waarbij het effect vluchtig en onvoorspelbaar is, is hier alles van tevoren geprogrammeerd en perfect onder controle. Je kunt het wapen van een gemeente, een datum, een vlag of een opstijgende raket laten verschijnen… en vervolgens naar de volgende scène overschakelen, en dat alles op muziek.

2. Hoe wordt een dronechoreografie gemaakt?

Het begint allemaal met een verhaal, niet met de techniek. De creatieve teams bepalen eerst een verhaallijn: de opeenvolgende scènes, de emotie die ze willen oproepen, de hoogtepunten. Vervolgens kiezen ze de muziek die het geheel ritme geeft. Het is deze artistieke fase die het verschil maakt tussen een prachtige voorstelling en een simpele demonstratie.

Vervolgens komt de 3D-modellering: elke figuur wordt getekend in software die de drones als lichtpuntjes verdeelt en voor elk van hen, beeld voor beeld, de vliegroute berekent om zonder botsingen van het ene schilderij naar het andere te gaan. Op de grote dag stijgen de drones, geleid door een precisie-GPS, gezamenlijk op, voeren de choreografie zelfstandig uit en landen vervolgens soepel weer. Een piloot houdt voortdurend toezicht.

3. Op welke hoogte vliegen drones? Kun je ze van veraf zien?

Drones vliegen doorgaans op een hoogte van enkele tientallen meters, waardoor de figuren tot op enkele honderden meters afstand zichtbaar zijn. Je hoeft er niet precies onder te staan: het spektakel is vanuit een groot gebied te bewonderen.

Het is zelfs een pluspunt voor de veiligheid en het comfort van het publiek: in tegenstelling tot een evenement op de grond kan een luchtvoorstelling vanaf verschillende plekken in de stad worden bewonderd, waardoor wordt voorkomen dat de hele menigte zich op één plek verzamelt. Een open plek kan een prachtig uitzicht bieden.

4. Is het milieuvriendelijker dan vuurwerk? Welke gevolgen heeft het voor het milieu en de dieren?

De cijfers spreken voor zich. Bij een traditioneel vuurwerk van 30 minuten wordt ongeveer 3 ton kruit verbruikt en komt 1,5 ton CO₂ vrij, wat overeenkomt met een autorit van 12.500 km in een benzineauto.

Een drone-show laat tijdens de vlucht geen afval achter: geen rook, geen deeltjes en geen afval dat moet worden opgeruimd.

Wat geluidsoverlast betreft: geen knallen, geen harde geluidsgolven. Het geluid van een vloot drones in de lucht komt ongeveer overeen met een gesprek tussen twee mensen, waardoor de rust van kinderen, gevoelige personen en huisdieren gewaarborgd blijft.

Dat gezegd hebbende, kunnen geluid en licht toch hinderlijk zijn voor de fauna, met name voor vogels. De echte hefboom is dan de keuze van de locatie: een verantwoordelijke exploitant zal kwetsbare gebieden en broedperiodes vermijden.

De ecologische voetafdruk van drones ligt vooral in de productie van de accu’s, waarbij de winning van lithium kosten met zich meebrengt, en in het opladen ervan, hoewel het hergebruik van de vloot en de recycleerbaarheid van deze accu’s deze balans op termijn aanzienlijk verzachten.

Dezelfde vloot kan namelijk worden ingezet voor tientallen, of zelfs honderden voorstellingen.

Tot slot een argument dat doorslaggevend is geworden: een vrijwel nihil brandrisico. In tijden van droogte, wanneer vuurwerk bij prefectoraal besluit is verboden, blijft de drone vaak de enige mogelijkheid om een feest door te laten gaan.

5. Is het gevaarlijk? En wat als een drone neerstort?

Nee, als de show wordt uitgevoerd door een gecertificeerde bestuurder, is er geen enkel risico. Het publiek wordt bovendien op afstand gehouden van het vlieggebied volgens een eenvoudige regel: hoe hoger de drones vliegen, hoe groter de veiligheidsafstand tot de grond is. Daarom bevinden de toeschouwers zich nooit direct onder de toestellen, maar doorgaans op zo’n honderd meter afstand.

Een storing van een drone blijft mogelijk, maar daar wordt op geanticipeerd: de systemen zijn voorzien van automatische veiligheidsmaatregelen, het gebied waarover wordt gevlogen is verboden voor het publiek, en een piloot kan op elk moment de besturing overnemen om de vloot terug te roepen. Juist deze verboden zone beschermt de toeschouwers.

6. Hebben de drones die bij de show worden gebruikt een camera? Word ik gefilmd?

Nee. De drones die voor deze shows worden gebruikt, zijn niet uitgerust met een camera. Het zijn bewust lichtgewicht toestellen, die alleen zijn voorzien van LED-lampjes, een GPS, enkele sensoren en een batterij. Hun enige taak is om te lichten en zich op de juiste plek te positioneren.

Met andere woorden: ze maken geen opnames van het publiek en worden niet gebruikt voor bewaking. Deze showdrones worden vaak verward met drones voor consumenten, die wel een camera aan boord hebben, maar het gaat hier om twee totaal verschillende toepassingen.

Van de kant van de organisator

Enkele antwoorden op de meest gestelde vragen van gekozen vertegenwoordigers en organisatoren van evenementen.

7. Hoeveel kost een drone-show?

Dat is de eerste vraag van de gekozen vertegenwoordigers, en het antwoord hangt vooral af van het aantal drones, de duur en de mate van maatwerk. Ter indicatie: een show met 200 drones begint bij ongeveer 20.000 € exclusief btw, terwijl een op maat gemaakte creatie van grotere omvang kan oplopen tot enkele tienduizenden euro’s.

Op het eerste gezicht is het duurder dan een vuurwerk van vergelijkbare omvang. Maar de vergelijking moet wel volledig zijn: het budget voor een vuurwerkshow omvat ook de veiligheidszone, de ingezette hulpdiensten (brandweer, brandweerwagens), verzekeringen en het opruimen van de restanten.

8. Is er een specifieke vergunning nodig?

Ja, een drone-show is aan strenge regels gebonden en er zijn verschillende instanties bij betrokken. Wat de luchtvaart betreft, moet de exploitant toestemming krijgen van de DGAC (Direction générale de l’aviation civile, via haar veiligheidsafdeling, de DSAC): elke vlucht wordt aangemeld en elk gebied wordt vooraf geanalyseerd. Maar zodra er publiek bij betrokken is, is een tweede stap onontbeerlijk: een aangifte en een vergunningsaanvraag bij de prefectuur, vergezeld van een veiligheidsdossier waarin de locatie, het aantal toeschouwers, de risico’s en de hulpverleningsmiddelen gedetailleerd worden beschreven. Ook het gemeentebestuur wordt hierbij betrokken, met name bij een nachtvlucht boven de openbare ruimte.

Concreet hoeft de gemeente dit proces niet alleen te regelen: een betrouwbare organisator neemt al deze formaliteiten voor zijn rekening. Juist omdat de prefectuur hierbij betrokken is, moet er vroeg mee worden begonnen. Reken op minstens 45 dagen voor een voorstelling voor het grote publiek.

9. Kunnen de wind en de regen alles tenietdoen?

Het weer is de belangrijkste beperkende factor. Drones vliegen binnen bepaalde windgrenzen (maximaal 36 km/u). Regen is de andere factor waar rekening mee moet worden gehouden: drones kunnen slechts een zeer fijne motregen verdragen, en bij een heviger regenbui moet de vlucht worden uitgesteld. Dit is een reële beperking, maar er zijn beproefde protocollen om hiermee om te gaan.

Ervaren piloten weten overigens hoe ze in moeilijke omstandigheden moeten vliegen, ook op grote hoogte in de bergen en aan zee. De sleutel is vooruitdenken: het weer van tevoren en op de dag zelf in de gaten houden, en alternatieve scenario’s die al bij de ondertekening van het contract zijn vastgelegd.

10. Drones of vuurwerk: wat moet je kiezen?

De twee modellen sluiten elkaar niet per se uit; sommige gemeenten combineren ze zelfs. Maar om een keuze te kunnen maken, volgen hier de belangrijkste feitelijke criteria, naast elkaar gezet.

Criterium	Drones	Vuurwerk
Vervuiling en afvalstoffen	Geen uitstoot tijdens de vlucht	CO₂, fijnstof, afval
Brandgevaar	Vrijwel nihil	Reëel, vooral bij droogte
Geluidsbelasting	Laag	Harde knallen
Hergebruik	Vloot die meerdere jaren kan worden hergebruikt	Wordt bij elk schot verbruikt
Duur van de show	12 – 25 minuten	15 – 35 minuten
Personalisatie	Volledig: verhaal, vormen, muziek, kleuren	Beperkt: effecten, muziek
Emotionele impact	Verwondering, moderniteit, verrassing	De sensatie van de explosie, jeugdherinneringen
Kosten	vanaf 20.000 € (ongeveer 100 € per drone)	vanaf 15.000 € (ongeveer 1.000 € per minuut)

Kortom: de drone scoort beter op het gebied van geluid, milieuvriendelijkheid, veiligheid en creativiteit; vuurwerk behoudt het voordeel wat betreft de instapkosten, de duur en dat unieke fysieke gevoel van de explosie. De juiste keuze hangt af van de context van het betreffende evenement, maar soms ook van een simpel droogtebesluit.

11. Kan de voorstelling worden aangepast aan de identiteit van de stad?

Dat is nu juist de grote troef van de drone. Je kunt in de lucht het wapen van de gemeente, het logo, de kleuren, een jubileumdatum, een boodschap aan de inwoners of een figuur uit de lokale geschiedenis laten verschijnen. De lucht wordt zo een drager van verhalen, volledig gewijd aan de identiteit van het gebied.

Waar vuurwerk een reeks standaardeffecten biedt, vertelt de drone een verhaal op maat. Voor een nationale feestdag maakt dit het mogelijk om republikeinse symbolen en lokale trots in één choreografie te combineren.

12. Hoe lang duurt een voorstelling?

De voorstelling zelf duurt doorgaans tussen de 12 en 25 minuten. De drones voeren verschillende scènes uit die zijn gesynchroniseerd met een soundtrack.

Deze duur is deels te verklaren door de autonomie van de batterijen — dat is trouwens een van de weinige punten waarop vuurwerk nog een voorsprong heeft, aangezien het iets langer kan duren. Maar een goed opgebouwde droneshow van tien minuten laat een sterke indruk achter, omdat deze van begin tot eind een verhaal vertelt.

13. Hoe lang duurt het om een droneshow voor te bereiden?

Voor een ontwerp op maat moet u over het algemeen rekenen op een doorlooptijd van 4 tot 8 weken. Deze termijn omvat het artistieke ontwerp, de 3D-modellering, het programmeren van de choreografieën en het testen onder praktijkomstandigheden — nog afgezien van de vergunningsprocedures.

Ter plaatse vinden de opbouw en de repetities plaats in de dagen voorafgaand aan het evenement, vaak met een generale repetitie op de dag ervoor. Voor een grootschalig evenement zoals een nationale feestdag is het daarom beter om enkele maanden van tevoren te beginnen, met name om de tijdslots en vergunningen veilig te stellen.

Bent u bezig met de organisatie van een evenement voor uw stad?

Sinds 2020 heeft Allumee meer dan 150 voorstellingen verzorgd voor overheden in heel Europa. Ons creatieve team ontwerpt samen met u een show die helemaal bij u past, of het nu gaat om een nationale feestdag of een ander evenement.

Vervolgens nemen onze logistieke en operationele teams het over: vergunningen, beveiliging, opbouw, uitvoering. Een kant-en-klare begeleiding, vanaf het eerste contact tot en met het laatste moment van de voorstelling.